Over ons

Wat doet het Platform Toekomst Parochiekerken?

We ondersteunen lokale besturen en kerkbesturen in de stappen naar een duurzame realisatie. Op die manier blijven de parochiekerken een belangrijke maatschappelijke en waardevolle functie vervullen in de wijken en dorpskernen. Het is onze ambitie om het tempo gevoelig te verhogen en om de hele operatie financieel haalbaar te houden.

We focussen op het volledige traject van neven- en herbestemming van parochiekerken. Kapellen en kloosterkerken of kerkgebouwen zonder doel van neven- of herbestemming horen niet tot de werking van het Platform.

Communicatie en kennisdeling

We bundelen en delen kennis, hulpmiddelen en inspiratie om je te ondersteunen bij de zoektocht naar een mooie toekomst voor parochiekerken.
Monitoring van het veld

We verzamelen data over kerkenbeleidsplannen, onttrekkingen, beheersvormen, nieuwe invullingen, en relevante dienstverleners. We volgen trends op en
vertalen onze inzichten naar gerichte instrumenten.
Begeleiding van lokale besturen en kerkbesturen

We beantwoorden je vragen en geven je advies over onder andere kerkenbeleidsplannen en neven- en herbestemmingen. We starten kosteloos neven- en herbestemmingstrajecten op en brengen je in contact met dienstverleners.
Dialoog stimuleren tussen Vlaamse actoren

We brengen betrokken partijen op Vlaams niveau samen om de dialoog over neven- en herbestemming van parochiekerken te bevorderen en het beleid op elkaar af te stemmen. We overleggen ook met het brede veld van de parochiekerken.
Private interesse stimuleren

We stimuleren private interesse in kerkgebouwen. Daarvoor ontwikkelen we een instrument om de financiële haalbaarheid in te schatten.

Team

Het Platform Toekomst Parochiekerken is een samenwerking tussen de VVSG en PARCUM, met steun van de Vlaamse overheid.

Roel De Ridder
Coördinator (VVSG)
Contact

Deschuyteneer Nomie
Medewerker (VVSG)
Contact

Luka D'haese
Medewerker communicatie en kennisdeling (VVSG)
Contact

Judith Delbaere
Medewerker (PARCUM)
Contact

Viktoria Verhelst
Medewerker (PARCUM)
Contact

Xavier Buijs
Adviseur beleid (VVSG)
Contact

Het Platform Toekomst Parochiekerken krijgt bijkomende ondersteuning van de adviseurs religieus erfgoed(opent nieuw venster) van PARCUM. We doen beroep op collega’s van de VVSG en PARCUM voor onze werking.

Stuur- en adviesorganen

Via verschillende platformen met vertegenwoordigers van organisaties uit het veld toetsen we voortdurend de relevantie van onze werking af en sturen we bij waar nodig. Het Platform Toekomst Parochiekerken bouwt zo een sterke band uit met de brede sector en zet in op samenwerking.

Stuurgroep

De stuurgroep geeft richting aan, neemt beslissingen over en evalueert de werking van het Platform Toekomst Parochiekerken.

In de stuurgroep zetelen volgende vertegenwoordigers

Kabinet Weyts: Ellen Descamps (alternerend voorzitter)
Kabinet Crevits: Mohamed Lahlali (alternerend voorzitter)
Agentschap Binnenlands Bestuur: Filip Delos
Agentschap Onroerend Erfgoed: Sara Vermeulen
VVSG: Xavier Buijs
PARCUM: Wouter Jaspers
Team Vlaams Bouwmeester: Tania Hertveld
Vlinter: Inge D'Hoogh
Bisschoppenconferentie: Bruno Spriet, Pierre Migisha, Jan Jaspers
Vereniging Vlaamse Provincies (VVP): Vicky De Backer

De stuurgroep komt minstens vier keer per jaar bijeen.

Klankbordgroep

In de klankbordgroep toetsen we onze werking af met het veld. Waar kan, trekken we lijnen met bestaande werkingen en/of initiatieven. Het overleg biedt ook ruimte om bezorgdheden en opportuniteiten te bespreken.

In de klankbordgroep zetelen afgevaardigden van

Herita
het Netwerk Onroerend Erfgoed (NOE)
FARO
Monumentenwacht
de erfgoedcellen
de bisdommen
de Regionale Landschappen
de provincies
Gorduna
Open Kerken
de Vlaamse Landmaatschappij (VLM)
het Netwerk Architecten Vlaanderen (NAV)
Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG)

De klankbordgroep komt jaarlijks één à twee keer samen, afhankelijk van de noden.

Regionale netwerkmomenten

De netwerkmomenten Religieus Erfgoed van PARCUM zijn geïntegreerd in de werking van het Platform Toekomst Parochiekerken. Het regionaal netwerkmoment richt zich op lokale professionele spelers. Daarnaast organiseren we met de provincies netwerkmomenten gericht aan lokale besturen en kerkbesturen.

Een toekomst voor Vlaamse parochiekerken

De conceptnota 'Een toekomst voor Vlaamse parochiekerken'(opent nieuw venster)  van 24 juni 2011, van toenmalig Vlaams minister Geert Bourgeois, zorgde voor de verdere ontwikkeling van een toekomstgerichte visie op het beleid voor parochiekerkgebouwen.

Expertise over onroerend kerkelijk erfgoed

Sinds 2012 bouwt PARCUM, toen het Centrum voor Religieuze Kunst en Cultuur (CRKC), expertise op over het onroerend kerkelijk erfgoed. PARCUM monitort de erfgoedaspecten, adviseert bij het opstellen van kerkenbeleidsplannen en begeleidt trajecten naar neven- en herbestemmingen.

Projectbureau Herbestemming Kerken

Van 2016 tot 2021 deden lokale besturen een beroep op het Projectbureau Herbestemming Kerken. Het Projectbureau schakelde een netwerk van ontwerpteams in om haalbaarheidsstudies uit te voeren, van Alken tot Zonnebeke. In het totaal voerden ze 141 studies uit, waarvan je de eindrapporten nog kan bekijken. Het Projectbureau is ontstaan uit een samenwerking tussen de Vlaamse overheid, de VVSG, Vlinter, het Team Vlaams Bouwmeester en PARCUM.

Beleidsmaatregelen voor de her- en nevenbestemming van parochiekerken in Vlaanderen

Op 16 juli 2021 keurde de Vlaamse regering de  visienota 'Beleidsmaatregelen voor de her- en nevenbestemming van parochiekerken in Vlaanderen'(opent nieuw venster) goed. De visienota stelt een reeks beleidsinstrumenten voor die de neven- en herbestemming van parochiekerken stimuleren.

Platform Toekomst Parochiekerken

Het Platform Toekomst Parochiekerken, opgericht in 2022, zorgt voor een vervolg op het Projectbureau Herbestemming Kerken. Het Platform is een samenwerking tussen de VVSG en PARCUM. De werking verbreedt en verdiept zich met als doel nieuwe invullingen te stimuleren én het tempo van realisaties te verhogen. De startnota ‘Naar een nieuwe toekomst voor de Vlaamse parochiekerken’ vormt de basis van de werking.

Verplichting kerkenbeleidsplan in eredienstendecreet

In 2023 wijzigt de Vlaamse overheid het Onroerenderfgoedbesluit van 16 mei 2014. Vanaf 1 januari 2025 wordt het daardoor verplicht voor alle gemeenten om een actueel en goedgekeurd kerkenbeleidsplan te hebben. Het Platform Toekomst Parochiekerken kreeg de taak om gemeenten en kerkbesturen hierbij te ondersteunen en de plannen te analyseren.