Afzonderen
Een zelfstandig nieuw volume, een box, in de kerkruimte maakt meervoudig gebruik mogelijk. De grootte, vorm en positie van zo’n box kunnen variëren: van compacte, afgezonderde units tot volumes van meerdere niveaus die een aanzienlijk deel van de kerk innemen. Zo ontstaat een functionele scheiding zonder het monumentale karakter te verliezen.
Inhoud van deze pagina
Wat bepaalt de kostprijs?
Elk kerkgebouw is uniek, en dat vertaalt zich in uiteenlopende technische mogelijkheden en projectspecifieke ingrepen die de kostprijs van je project beïnvloeden. Hou rekening met een aantal veelvoorkomende factoren die de kostprijs mee bepalen.
- Draagkracht van de structuur
Door hun ouderdom en unieke bouwprincipes reageren kerkgebouwen niet altijd even voorspelbaar op extra belasting. Ingrepen zoals nieuwe vloeren of wanden moeten afgestemd zijn op de stabiliteit van muren, gewelven en vloeren.
- Archeologie bij graafwerken
Bij ingrepen in de grond, bijvoorbeeld voor funderingen, kan archeologisch vooronderzoek verplicht zijn. De kosten daarvan hangen af van het type onderzoek en van eventuele vondsten.
- Reversibiliteit vraagt maatwerk
In een erfgoedcontext gaat veel aandacht naar ingrepen die later opnieuw verwijderd kunnen worden zonder de historische structuur te beschadigen. Reversibele ingrepen vragen doorgaans meer maatwerk in ontwerp en uitvoering.
-
Comforteisen
Akoestiek, verwarming, licht en ventilatie zijn cruciaal voor het gebruik van een ‘box’. Dat vraagt bijkomende technische voorzieningen, die niet alleen de kostprijs beïnvloeden, maar ook de keuze van materialen of constructies.Kies voor duurzame ingrepen. Die kosten soms meer in het begin, maar verlagen het energieverbruik op lange termijn.
- Toegankelijkheid en brandveiligheid
Nieuwe toevoegingen moeten voldoen aan actuele brandveiligheids- en toegankelijkheidsnormen. Vooral bij het inbrengen van een extra verdieping vraagt dat bijzondere aandacht voor circulatie, nooduitgangen en hoogteverschillen.
- Materiaal en detaillering
De keuze van materialen heeft invloed op zowel de uitstraling als de prijs. Glas, hout, staal, beton, metselwerk of natuursteen hebben elk hun voordelen op het vlak van sterkte, transparantie, gewicht en uitzicht. Tegelijk verschillen ze in kostprijs, onderhoud en duurzaamheid. Hoe verfijnder de afwerking tussen oud en nieuw, hoe meer vakmanschap nodig is.
Door deze factoren is elke kostenschatting indicatief. Een betrouwbare raming is enkel mogelijk na een analyse van het gebouw en een projectuitwerking door architect en erfgoedspecialisten.
Mogelijke ingrepen
Box van één of meerdere bouwlagen
Een vrijstaand volume kan afgesloten ruimtes creëren, de ruimte opdelen of verschillende activiteiten tegelijk te laten plaatsvinden. Het volume kan compact blijven of een groot deel van de kerkruimte innemen. Ook de restruimte rond de box krijgt een nieuwe invulling, bijvoorbeeld als circulatiezone of foyer.
Kostenindicatie
- box van één of meerdere bouwlagen: 500 tot 1.500 euro per m3
Heilige Kruisverheffingkerk Lampernisse
Ingreep: Houten verwarmde box die kan gebruikt worden door dorsbewoners voor activiteiten. Hierdoor kan de rest van het kerkgebouw onverwarmd blijven.
Herbestemming: Urnenkerk en dorpshuis
Door D’Hooge-Meganck (2020)
Sint-Antoniuskerk in Mol
Ingreep: een gesloten volume in het schip ingericht met keuken en bar en op de verdieping een polyvalente ruimte
Herbestemming: gemeenschapshuis
Architectenbureau FCS (2020)
Blijde Boodschapkerk in Turnhout
Ingreep: toevoegen van een afsluitbaar volume om de kerk als school in te richten
Herbestemming: kleuterschool
GROT architecten (2024)
Vaste of uitschuifbare tribune met ruimte eronder
Een vaste of mobiele tribune biedt plaats voor publiek bij lezingen of voorstellingen. De ruimte onder een vaste tribune kan dienen als berging of kleine ondersteunende ruimte.
Kostenindicatie
- Uitschuifbare tribune: wordt later gepubliceerd
- Vaste tribune: wordt later gepubliceerd
Sint-Niklaaskerk in Westkapelle, Knokke-Heist
Ingreep: uitschuifbare tribune
Nevenbestemming: verkleinde liturgische ruimte en gemeenschapsruimte
Door Bressers architecten (2019)