Opdelen

Kerken zijn vaak groot, moeilijk te verwarmen en hebben een complexe akoestiek. Door de ruimte op te delen met wanden, gordijnen of extra vloerniveaus wordt de ruimte beter bruikbaar. Je behoudt het licht en zicht op het monumentale interieur, terwijl het schip, koor of de zijbeuken een nieuwe invulling krijgen. Zo kan je verschillende activiteiten tegelijk of na elkaar organiseren.

Wat bepaalt de kostprijs?

Elk kerkgebouw is uniek, en dat vertaalt zich in uiteenlopende technische mogelijkheden en projectspecifieke ingrepen die de kostprijs van je project beïnvloeden. Hou rekening met een aantal veelvoorkomende factoren die de kostprijs mee bepalen.

Draagkracht van de structuur
Door hun ouderdom en unieke bouwprincipes reageren kerkgebouwen niet altijd even voorspelbaar op extra belasting. Ingrepen zoals nieuwe vloeren of wanden moeten afgestemd zijn op de stabiliteit van muren, gewelven en vloeren.
Reversibiliteit vraagt maatwerk
In erfgoedcontext gaat veel aandacht naar ingrepen die later opnieuw verwijderd kunnen worden zonder de historische structuur te beschadigen. Reversibele ingrepen vragen doorgaans meer maatwerk in ontwerp en uitvoering.
Comforteisen
Akoestiek, verwarming en verlichting moeten aansluiten bij de nieuwe functie. Dat vraagt soms extra technische voorzieningen. Die beïnvloeden niet alleen de kostprijs, maar ook de keuze van materialen of constructies.

Kies voor duurzame ingrepen. Die kosten soms meer in het begin, maar verlagen het energieverbruik op lange termijn.
Toegankelijkheid en brandveiligheid
Nieuwe toevoegingen moeten voldoen aan actuele brandveiligheids- en toegankelijkheidsnormen. Vooral bij het inbrengen van een extra verdieping of mezzanine vraagt dat aandacht voor circulatie, nooduitgangen en hoogteverschillen.

Brandwerende materialen of constructies hebben meestal een hogere kostprijs.
Materialen en detaillering
De keuze van materialen beïnvloedt zowel de uitstraling als de prijs. Glas, hout, staal, beton, metselwerk of natuursteen hebben elk hun voordelen op het vlak van sterkte, transparantie, gewicht of uitzicht. Tegelijk verschillen ze in kostprijs, onderhoud en duurzaamheid. Hoe verfijnder de afwerking tussen oud en nieuw, hoe meer vakmanschap nodig is.

Door deze factoren is elke kostenschatting indicatief. Een betrouwbare raming is pas mogelijk na een analyse van het gebouw en een projectuitwerking door architect en erfgoedspecialisten.

Mogelijke ingrepen

Vaste wand

Een vaste wand deelt de ruimte blijvend op in aparte zones. Dat kan met verschillende constructiematerialen, zoals een houten of metalen frame, metselwerk, beton of glas. De keuze hangt onder meer af van de gewenste draagkracht, transparantie en uitzicht. De ruimte opdelen biedt ook mogelijkheden voor akoestiek en klimaatbeheersing.

Kostenindicatie

Deze prijsranges zijn exclusief eventuele bijhorende structurele werken.

Lichte scheidingswand, zonder schilderwerk: 60 tot 250 euro per m²
Voorzetwand, zonder schilderwerk: 40 tot 150 euro per m²
Dragende binnenwand, zonder afwerking: 150 tot 400 euro per m²
Vaste glazen wand: 1.000 tot 1.750 euro per m²
Glazen wand met deuren: 1.200 tot 2.000 euro per m²

Sint-Niklaaskerk in Westkapelle, Knokke-Heist

Ingreep: glazen scheidingswand met deuren tussen het sacrale en seculiere gedeelte om de kerkruimte op te delen zonder het ruimtegevoel van de kerk te verliezen

Nevenbestemming: verkleinde liturgische ruimte en gemeenschapsruimte

Door Bressers architecten (2019)

Onze-Lieve-Vrouw van Smartenkerk in Sint-Katelijne-Waver

Ingreep: glazen scheidingswanden tussen de scheibogen om aparte ruimtes af te zonderen

Herbestemming: school secundair onderwijs

Door MADAM architectuur (2023)

Sint-Katelijne-Waver Onze-Lieve-Vrouw van Smartenkerk College Hagelstein

Sint-Jozefkerk in Lokeren

Ingreep: de ruimte onderverdelen met een functionele scheidingswand met opbergruimte en zitplaatsen, die tegelijk ook zorgt voor akoestische demping

Herbestemming: kinderopvang

Door Bressers architecten (2025)

Flexibele wand

Een flexibele wand is een schuif-, vouw- of paneelwand die je open- of dichtzet om de ruimte af te stemmen op het moment. Het is een minder ingrijpende oplossing dan een vaste wand.

Kostenindicatie

Vouwwand: 300 tot 1.500 euro per m²
Verplaatsbaar vast paneel: 150 tot 400 euro per m²

Sint-Godelievekerk in Beitem, Roeselare

Ingreep: flexibel opengaande vouwwanden om de bar af te sluiten.

Herbestemming: gemeenschapscentrum

Door BCQ Architecten in samenwerking met Demeyere J&A architecten (2023)

Roeselare Sint-Godelievekerk Beythem Kerke

Sint-Jozefskerk in Vosselaar

Ingreep: toevoegen van een gesloten volume dat je met vouwdeuren kan openen en waarvan je het dak kan inzetten als extra gebruiksruimte

Herbestemming: vrijetijdshuis met bibliotheek

Door Studio Roma (2021)

Sint-Bavokerk in Melle, Merelbeke-Melle

Ingreep: inrichting met verplaatsbare meubels die gebruikt kunnen worden om de ruimte mee op te delen.

Herbestemming: ontmoetingscentrum

Door Ad Random

Gordijn

Een gordijn is een relatief eenvoudige en budgetvriendelijke manier om zones van elkaar te scheiden. Het zorgt vooral voor een visuele afscheiding en is gemakkelijk te verwijderen of aan te passen.

Bij grote oppervlakken kan een gordijn zwaar worden. Dat vraagt extra aandacht voor de bevestiging.

Kostenindicatie

Gordijn: 100 tot 300 euro per m²
Gordijnrails: 150 tot 350 euro per lopende meter

Sint-Martinuskerk in Schelderode, Merelbeke-Melle

Ingreep: akoestische gordijnen in de dwarsbeuk om de ruimte op te delen of te verkleinen.

Herbestemming: polyvalente ontmoetingsplek

Door Bressers architecten (2024)

Merelbeke Sint-Martinuskerk akoestisch gordijn

Heilig Hartkerk in Sint-Amandsberg, Gent

Ingreep: gordijnen tussen de dwarsbeuk en koor/zijkoren om die als polyvalente ruimte te kunnen gebruiken.

Herbestemming: ontmoetingsplek en sociaal restaurant

Door De Smet Vemeulen architecten in samenwerking met B-Juxta (2024)

Sint-Jan-De-Doperkerk in Dranouter, Heuvelland

Ingreep: gordijnen voorzien om de zijbeuk als bewegingsruimte voor de nabijgelegen school te kunnen afzonderen.

Nevenbestemming: kerk en sportzaal

Door gemeente Heuvelland (2022)

Heuvelland Dranouter Sint-Jan-de-Doperkerk

Hekwerk

Een hekwerk begrenst zones zonder ze visueel af te sluiten. Het behoudt de ruimtelijkheid en zichtlijnen van het interieur en kan verschillende functies hebben, bijvoorbeeld als functionele of symbolische afbakening tussen publieke en liturgische delen.

Kostenindicatie

Schuifhek: 750 tot 1250 euro per m²
Opengaand hek, draaiend: 200 tot 500 euro per m²
Vast hek: 150 tot 450 euro per m²

Sint-Corneliuskerk in Aalbeke, Kortrijk

Ingreep: metalen schuifhek om de buurtbibliotheek af te sluiten

Nevenbestemming: verkleinde liturgische ruimte, academie, ontmoetingscentrum en bibliotheek

Door Urbain architectencollectief (2022)

©Dennis De Smet

Sint-Jozefkerk in Roeselare

Ingreep: afsluiting van de kantoorruimte om de kerk buiten de werkuren te kunnen openstellen

Herbestemming: architectenbureau en polyvalente ontmoetingsruimte

Door driearchitecten (2021)

Heilige Kruisverheffingkerk in Lampernisse, Diksmuide

Ingreep: een hek voorzien tussen de urnenkerk en het dorpshuis

Herbestemming: Urnenkerk en dorpshuis

Door D’Hooge-Meganck (2020)

Extra verdieping of mezzanine

Een bijkomende vloer of mezzanine vergroot de bruikbare oppervlakte. Door gebruik van vides of glas behoud je de lichtinval en zichtbaarheid van het monumentale interieur.