Verbinden
Kerkgebouwen zijn herkenbare oriëntatiepunten, maar spelen niet altijd een actieve rol in de buurt. Door ze te verbinden met publieke functies, trage wegen, buurtvoorzieningen, lokale verenigingen of andere gebouwen, versterk je hun positie in de gemeenschap. Zo kan de kerk opnieuw uitgroeien tot een plek van ontmoeting, samenwerking en betekenis.
Foto ©Tina Sauwens
Wat bepaalt de kostprijs?
De kostprijs van het thema ‘verbinden’ is moeilijk als afzonderlijke post in te schatten. Het gaat vooral om ruimtelijke en strategische keuzes, en minder om duidelijk af te lijnen fysieke ingrepen. Verbinden bestaat meestal uit een combinatie van maatregelen uit andere thema’s, zoals openen, activeren, ontsluiten, faciliteren of toevoegen, waarbij telkens andere kostenfactoren spelen.
De investering hangt daarom vooral af van de gekozen ingrepen en van eventuele bijkomende studies, vergunningen, werken of erfgoedafstemming. Voor een correcte kostenindicatie kijk je dus best naar de kostprijsfactoren die horen bij de meer concrete maatregelen binnen de andere thema’s.
Mogelijke ingrepen
Ruimtelijk ondersteunen
Door ruimtes te delen met buurtpartners zoals verenigingen, culturele spelers of sociale diensten, wordt de kerk een gedeelde plek.
Goddelijke voorzienigheidskerk in Langerbrugge, Evergem
Ingreep: het maken van een sociaal en inclusief buurtpunt
Herbestemming: ontmoetingscentrum
Maria Gorettikerk in Gent
Ingreep: gebruik van de kerk als multifunctionele (niet-commerciële) ruimte is gratis voor wijkbewoners en -verenigingen
Nevenbestemming: buurtcentrum
Door B-juxta (2019)
©PARCUM
Aansluiten op bestaande fiets- en wandelroutes
Door de kerk te verbinden met trage wegen of routes, veranker je het gebouw in het dagelijks netwerk van de buurt.
Paterskerk in Eeklo
Ingreep: volledige heraanleg van de site Paterskerk en omgeving met een nieuwe verbinding voor zachte weggebruikers
Door B2Ai (in uitvoering)
B&R Bouwgroep
Sint-Kristoffelkerk in Opgrimbie, Maasmechelen
Ingreep: een doorsteek voor fietsers en wandelaars maken in de rechterzijbeuk om het kerkplein met het landschap achter de kerk te verbinden
Nevenbestemming: fiets- en wandeldoorgang en polyvalent gebruik met tribune, sanitair en bar
Door urbain architectencollectief (in uitvoering)
urbainarchitectencollectief in samenwerking met Studiobont en BuroB
Kerkgebouw als schakel in een ruimtelijk netwerk
Door het kerkgebouw slim te positioneren binnen een netwerk van voorzieningen, publieke ruimte of collectieve zones, krijgt het een rol als ontmoetingsplek, herkenningspunt of rustplaats.
Sint-Antonius van Paduakerk in Gentbrugge, Gent
Ingreep: het kerkgebouw wordt gebruikt als gemeenschappelijke polyvalente ruimte in een duurzaam, sociaal en toegankelijk cohousingproject voor 17 gezinnen
Herbestemming: cohousing
Door Bast architects (2020)
©2024stefandewickere
Heilig-Hartkerk in Sint-Niklaas
Ingreep: De kerk herinrichten tot multifunctionele ruimte voor buurt- en verenigingsactiviteiten. Het voormalige klooster maakt plaats voor twee woonvleugels met appartementen en de voormalige kloostertuin wordt opengesteld als centrale ontmoetingsplaats voor bewoners van de site, gebruikers van de kerk en buurtbewoners.
Herbestemming: gemeenschapscentrum
Stéphane Beel Architecten in samenwerking met Landschaap (2021)
©Johnny Umans
Verbindingen maken met de omgeving of andere gebouwen
Maak verbindingen met de omgeving of andere gebouwen door de kerk fysiek en functioneel aan een naastgelegen pastorie, parochiezaal of culturele infrastructuur te koppelen. Dat kan via een gedeelde buitenruimte, een doorgang of een architecturale verbinding.
Sint-Remigiuskerk in Neervelp, Boutersem
Ingreep: vereniging van kerk met kerkhof, pastorie en pastorietuin als complementair geheel en kwaliteitsvolle ontmoetingsplek
Herbestemming: ontmoetingscentrum
Door AST 77 (2023)
© AST 77
Sint-Quintinuskerk in Guigoven, Hasselt
Ingreep: een eenvoudig en functioneel volume maken tussen de kerk en de naastliggende voormalige pastorij met gedeelde foyer, sanitair en vestiaire.
Nevenbestemming: buurthuis
Door architectslab in samenwerking met Contour architecten (2023)
© Studio Stapel
Sint-Jozefkerk in Lokeren
Ingreep: een gedeelde speelplaats met de naastgelegen school voorzien
Herbestemming: kinderopvang
Door Bressers architecten (2025)
© Bressers architecten
